Wat is periodiek vasten en hoe werkt het? - Deel 1
Home / blog / Wat is periodiek vasten en hoe werkt het? - Deel 1
Wat is periodiek vasten en hoe werkt het? - Deel 1

Wat is periodiek vasten en hoe werkt het? - Deel 1

door: Jorn van Vrijaldenhoven

Hoe werkt het eigenlijk?

Toen ik in september 2019 voor het eerst in aanraking kwam met periodiek vasten (of intermittent fasting) was ik erg sceptisch. Niet alleen ten aanzien van de gezondheidseffecten, maar ook erg twijfelachtig of het überhaupt iets voor mij zou zijn. Ik was namelijk het type persoon dat minimaal zes keer per dag moest eten. Deed ik dat niet, dan kon je beter uit mijn buurt blijven. Als ik maar een half uurtje afweek van de tijden waarop ik normaal zou eten, werd ik bloed en bloed chagrijnig van de ‘honger’. Dit fenomeen komt vaker voor dan je denkt en is beter bekend als ‘hangry’ zijn, ofwel hungry en angry tegelijkertijd. Sinds ik echter ben begonnen met periodiek vasten ben ik nooit meer hangry, en dat is slechts één van de vele voordelen die ik ervan heb ondervonden. Ben je benieuwd of periodiek vasten iets voor jou is? Lees dan vooral verder.

Wat is periodiek vasten?

Periodiek vasten (of intermittent fasting) is eigenlijk niets anders een bepaalde periode wél en een bepaalde periode niet eten. Je lichaam kan deze tijd gebruiken om de voedingsstoffen te verwerken die je gedurende de dag hebt binnengekregen. Iedereen vast eigenlijk iedere dag een bepaalde periode, namelijk vanaf het moment dat je gaat slapen tot het moment dat je wakker wordt. De meeste mensen onderbreken hun vast direct na het ontwaken door een maaltijd tot zich te nemen, namelijk het ontbijt oftewel 'breakfast'. Het kan je echter voordelen opleveren om het vasten langer door te trekken, door de fast breaker langer uit te stellen. Er zijn verschillende vormen van periodiek vasten die je kunt proberen, om uit te zoeken wat het beste werkt voor jou:

16:8 methode (time restricted feeding)

De eerste en meest toegankelijke methode om mee te beginnen is de16:8 methode (time restricted feeding), waarbij je jouw voedselinname voor de hele dag verdeelt over 8 uur en de overige 16 uur niet eet. Zo eet ik doordeweeks bijvoorbeeld niets voor 12 uur ‘s middags en niets na 20:00 ‘s avonds. In de tussentijd eet ik vaak niet meer dan drie maaltijden. Doordat deze drie maaltijden niet zo ver uit elkaar liggen heb ik daardoor eigenlijk nooit behoefte aan tussendoortjes. 

De 5:2 methode

Een andere manier van periodiek vasten is de 5:2 methode, waarbij je vijf dagen per week normaal eet en twee dagen per week je voedselinname limiteert tot ongeveer 25%. Wanneer ik uit mijn eigen ervaring spreek, is deze methode psychologisch gezien makkelijker vol te houden dan wanneer je (zoals bij de meeste crashdiëten) 7 dagen per week een calorietekort moet aanhouden. Je hoeft voor je gevoel namelijk maar twee dagen per week op je voeding te letten, in plaats van iedere dag achter elkaar. 

De eat-stop-eat methode

Deze methode houd ik graag aan wanneer ik mijn vetpercentage wil verlagen. Hierbij vast je één of meerdere dagen aaneengesloten in de week, waarna je de rest van de week normaal eet. Doorgaans houd ik zelf ongeveer 36 uur aan, met zo nu en dan een uitschieter naar 40 of zelfs 48 uur. Ook deze methode is naar mijn ervaring psychologisch gezien makkelijker vol te houden dan 7 dagen per week een calorietekort. 

Val je sneller af met periodiek vasten?

Afvallen doe je alleen door simpelweg minder calorieën tot je te nemen dan je er verbrandt. Periodiek vasten op zich zal er dus niet voor zorgen dat je afvalt, daarvoor moet je jouw calorie portemonnee bijhouden en je eetpatroon daarop aanpassen. Periodiek vasten kan er wel voor zorgen dat je in mindere mate een hongergevoel ervaart. Wanneer je namelijk langere tijd zonder voedsel zit, begint je lichaam zijn eigen vetvoorraden aan te breken voor energie. Sommige van deze voorraden worden omgezet in zogenaamde ‘ketonen’. Van ketonen wordt gedacht dat ze je honger onder controle houden, omdat je hersenen ketonen kunnen gebruiken als brandstof in plaats van glucose. Mijn persoonlijke ervaring bevestigd deze aanname. Zo heb ik op z’n langst 48 uur achter elkaar gevast en in die periode drie keer gesport. Het hongergevoel was daarbij zeer goed te onderdrukken tot ongeveer het laatste uur. Na 47 uur keek ik de minuten van de klok tot ik weer kon eten. Dit hongergevoel wordt gereguleerd door de zogenaamde hongerhormonen ghreline en leptine. Hoe dit precies werkt, dat wordt in deel 2 van dit artikel uitgelegd.